Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
11 Сентјабр 2019

Инсан организми үчүн 20 ән фајдалы гида

Сағлам расион дүзҝүн әрзаглар үзәриндә гурулур. Бунлар организмә фајда ҝәтирир, органларын вә системин фәалијјәти үчүн зәрури олан маддәләрлә тәмин едир. Бәдән бу маддәләрдән зүлал, микроелементләр, витаминләр, селлүлоз алыр вә артыг калори вә ја холестерин јүкүндән әзијјәт чәкмир.

Алимләрин ән фајдалы 20 әрзагдан ибарәт һазырладыглары сијаһы:

Әҝәр сиз өзүнүзү ҝүмраһ һисс етмәк вә јахшы ҝөрүнмәк истәјирсинизсә, о заман расионунузу бу әрзаглардан тәшкил един.

1. Ағ әт

Ағ әт органларын һүҹејрәләринә вә тохумаларына оксиҝени чатдыран зүлал вә дәмир мәнбәјидир. Бундан башга, ағ әтин тәркибиндә һејван јағы аздыр вә холестерини јүксәлтмир.

Бу, сәһв фикирдир ки, лазымынҹа дәмири испанаг вә ја јашыл олмадан алмаг олар. Онларын тәркибиндәки дәмирин јалныз ики фаизини организм өзүнә чәкир. Тојуг филесиндә исә мәнимсәнилмә 60 фаизә чатыр.

2. Јағлы балыг

Организм јағлы балыгдан јарыдојмамыш јағ туршулары алыр ки, бунлар да әвәзолунмаздыр. Организм бу туршулары синтезләшдирмәји баҹармыр, лакин онлар баш бејин, үрәк вә дамарларын дүзҝүн фәалијјәти үчүн зәруридир. Бу маддәләрин чатышмазлығы бејин тохумаларынын гоҹалмасына, Алтсһејмер хәстәлијинин, ревматоидли артритин инкишафына шәраит јарадыр.

Јарыдојмамыш јағ туршуларынын ән јахшы мәнбәји шимал дәнизләринин балығыдыр. Диҝәр әрзагларда бу дәјәрли маддәјә чох аз мигдарда раст ҝәлинир.

3.Јулаф

Фајдалы дәнли битки селлүлозла зәнҝиндир. О, бағырсағы тәмизләјир, глүкозанын һәзм трактындан соврулма интенсивлијини азалдыр вә холестеринин сәвијјәсини ашағы салыр. Лакин бу хассәјә јалныз дүзҝүн – минимал емал олунмуш, чох гајнадылмасы нәзәрдә тутулан јулаф маликдир. Мәсәлән, 20-25 дәгигәјә һазыр олан “Һеркулес”.

4. Гырмызы вә гара рәнҝли ҝиләмејвәләр

Онларын рәнҝи нә гәдәр долғундурса, демәли мејвәләриндә антиоксидантлар даһа болдур. Бу маддәләр организми гоҹалығын вә бир нечә нөв хәрчәнҝин төрәдиҹиси олан сәрбәст радикалларын һәрәкәтиндән мүдафиә едир. Скандинавија алимләри чијәләк, моруг, бөјүрткән, гарағат, гараҝилә вә гушүзүмүнү даһа чох јемәји мәсләһәт ҝөрүрләр.

5. Ҝөјәрти

Тәрәвәз нә гәдәр јашылдырса, онун тәркибиндә фитонутријентләр бир о гәдәр чохдур. Бу, биоложи актив битки комплексләридир ки, организмә ҹаванлашма тәсири ҝөстәрир. Испанаг, кресс-салат, романонун да тәркиби сыфыр сәвијјәли калоријә малик селлүлоз вә микроелементләрлә зәнҝиндир.

6. Зејтун јағы

Рафинә олунмајан, биринҹи сојуг сыхылмадан сонра әлдә олунан зејтун јағы ән дәјәрли јағдыр. Онун тәркибиндә дамарлары тәмизләјән вә холестеринин мигдарыны ашағы салан монодојмамыш јағ туршулары вар. Зејтун јағындан мүнтәзәм истифадә һүҹејрәләри гоҹалмадан вә хәрчәнҝдән мүдафиә едир, организмдә илтиһаб реаксијаларыны азалдыр.

7. Пахлалылар

Пахлалылар битки зүлалы, Б витаминләри групу вә нишаста илә зәнҝиндир. Нишаста һәзм трактында узун мүддәт парчаланыр, глүкозаны тәдриҹән өзүндән бурахыр. Узун мүддәт һәзм едилмәси ҝеҹ аҹлыг һиссинин әмәлә ҝәлмәсинин зәманәтидир. Бу сәбәбдән мәрҹи, лобја вә јашыл нохуду арыгламаг истәјәнләрә мәсләһәт ҝөрүрләр.

8. Гәһвәји дүјү

Онун гәһвәји габығы тәмизләнмәмиш дүјүнү тәмизләнмиш ағ дүјүдән фәргләндирир. Мәһз һәмин өртүк дәнли биткини бу дәрәҹәдә фајдалы едир. Гәһвәји дүјү ағ дүјү илә мүгајисәдә Б1 вә Б2 витаминләри илә 90 фаиз даһа чох зәнҝиндир. Бундан башга, онун тәркибиндә селлүлоз чохдур, ашағы гликемик индексә маликдир, јәни һәзм просесиндә глүкозанын кәскин артмасына јол вермир.

9. Ағарты мәһсулларындан һазырланан ичкиләр

Гатгысыз тәбии кефир вә јогуртларда лактобактеријалар чохдур, бунлар бағырсаг микрофлорасына фајдалыдыр. Лактобактеријалар бағырсагда патоҝен микроорганизмләри истисмар едир, фајдалы бактеријаларын артымыны стимуллашдырыр. Нәтиҹәдә, һәзм јахшылашыр, инфексијалы хәстәликләрә давамлылыг артыр. Тәсадүфән демирләр ки, иммунитет бағырсагда јерләшир!

10. Пендир

Јумшаг вә бәрк пендирләрин тәркиби организмимизә ваҹиб олан калсиумла зәнҝиндир. Калсиумдан сүмүкләр, дишләр формалашыр, һәмчинин о, ганјаранма вә иммунитет системләринин фәалијјәтиндә иштирак едир. Пендир калсиумун мигдарына ҝөрә диҝәр сүд мәһсулларыны үстәләјир, чүнки о, ферментләшдирилмиш сүд “консентратыдыр”. Бир килограм пендир һазырламаг үчүн 8 килограм сүд сәрф олунур.

11. Кәпәкли ундан һазырланан чөрәк

Белә унун тәркибиндә селлүлоз вә Б витаминләр групу еһтијаты бөјүкдүр. Кәпәкли ундан һазырланан чөрәк пахлалылар вә дәнли биткиләр кими организм тәрәфиндән ҝеҹ мәнимсәнилир. Узун карбоһидратлар дөрд саат әрзиндә парчаланыр, аҹлыг һисс олунмур ки, бу да арыгламаг үчүн фајдалыдыр. Селлүлоз бағырсағын фәалијјәтини стимуллашдырыр, ону шлаклардан тәмизләјир вә гәбизлији арадан галдырыр.

12. Картоф

Картоф тәркибиндәки калиума ҝөрә диҝәр әрзаглары үстәләјир. 100 грам тәрәвәздән сиз микроелементин дөрд суткалыг нормасыны ала биләрсиниз. Расионда калиумун кифајәт һәҹми үрәк-дамар системинин вә мөһкәм синирләрин фәалијјәтинин зәманәтидир.

Картофдан мүтләг пөртләдилмиш вә ја биширилмиш истифадә едилмәлидир. Гызардылмыш картофун тәркибиндә микроелементләр ашағы дүшүр, тәрәвәзин калорилији артыр вә акриламид маддәси үзә чыхыр ки, бу да кансероҝен тәсирә маликдир.

13. Кәләм

Кәләмин бүтүн нөвләри (Брүссел, ағбаш, колраби вә с.) Ҹ витамини вә селлүлозла зәнҝиндир. Һәмчинин һәзм системини онколожи хәстәликләрдән мүдафиә едән хәрчәнҝәлејһинә маддәләр комплексинә маликдир. Кәләми буға верилмиш, пөртләдилмиш вә гызармыш һалда јемәк олар. Лакин ән јахшысы чиј һалда јејилмәси мәсләһәтдир. Белә һалда тәрәвәзин тәркибиндә бағырсаглары әсаслы сурәтдә тәмизләјән кобуд битки лифләри даһа чохдур.

Туршуја гојулмуш кәләм гышда вируслу хәстәликләр үчүн әла профилактика олаҹаг. Онун тәркибиндә Ҹ витамини лимона нисбәтән 20 дәфә чохдур.

14. Мејвәләр

Истиснасыз олараг, мејвәләрин һәр бири фајдалыдыр. Һәтта шәкәр диабети заманы ширин оланы белә. Истифадә вә тәһлүкәсизлик сирри – тәркибиндә селлүлозун јүксәк олмасындадыр. Селлүлоз бағырсагда шәкәрин соврулмасы просесинин сүрәтини азалдыр. Бу сәбәбдән дә банан, үзүм, гырмызы алма, јемиш, алимләрин сон елми тәдгигатларынын нәтиҹәләринә ҝөрә, диабет хәстәлији, пијләнмә, маддәләр мүбадиләсинин позунтусу олан инсанлар үчүн ән дәјәрли гида мәһсулудур. Әлбәттә ки, бу, сағламлыг проблеми олмајан инсанлара да аиддир.

15. Гоз-фындыг

Гоз-фындығын тәркибиндә дојмамыш јағлар чохдур, онларын зәнҹирвари гурулушуна ҝөрә гырмызы балығын јағ туршуларына јахындыр. Лакин онларын фајдасы бунунла битмир. Гоз-фындығын һәр нөвү әксәр инсанларда чатышмазлығы олан комплекс маддәләрлә зәнҝиндир. Селен, синк вә магнезиум гоз-фындығы даһа дәјәрли әрзаг едир. Тәркибиндә олан Е витамини исә бу чәрәзләри дәринин вә сачын ҝөзәллијинә аид едилән әрзаглар сијаһысына салыр.

16. Дәниз кәләми

Һәмчинин ламинарија јосуну адланан бу биткинин тәркибиндә биоложи актив маддәләр вә микроелементләр комплекси јерләшир. Хүсусән дәниз кәләми јодла зәнҝиндир. Јод чатышмазлығы дәниздән узагда јерләшән ири шәһәрләрин вә јашајыш мәнтәгәләринин сакинләри үчүн сәҹијјәви һалдыр.

17. Сојалы әрзаглар

Сојалы пендир, кәсмик Јапонија мәтбәхинин әнәнәви мәһсулларыдыр. Бу өлкәдә ән јүксәк узунөмүрлүлүк вә онколожи хәстәликләрин ән ашағы сәвијјәси гејдә алыныб. Сојалы мәһсуллардан истифадә бу ҝөстәриҹиләрә наил олмагда һеч дә сон јерләри тутмур.

Сојалы пендир изофлаваноидләрлә зәнҝиндир. Бу маддә гадын һормону олан естроҝенлә охшардыр. Алимләр һесаб едирләр ки, изофлаваноидләр хәрчәнҝин һормондан асылы нөвүнүн инкишафыны дајандырмаг хассәсинә маликдирләр. Буна ҝөрә дә Јапонијада практик олараг сүд вәзиси хәрчәнҝинә раст ҝәлмәк мүмкүн дејил.

18. Јумурта

Јумуртанын холестерини артырмаг габилијјәти гисмән шиширдилиб. Анҹаг онун организм үчүн фајдасы, әксинә, сонадәк дәјәрләндирилмәјиб. Бу әрзаг зүлал вә Б2 витамини үчүн идеал мәнбәдир. Бу маддәләр чатышмазлығы дәринин гурулуғуна, сач төкүлмәсинә вә ҝөрмә габилијјәтинин писләшмәсинә ҝәтириб чыхарыр.

19. Авокадо

Хариҹдән ҝәтирилән бу мејвә Омега-9 јарыдојмамыш јағ туршулары илә зәнҝиндир. Мәһз бу, мејвәнин ләтинә јағлылыг верир вә дамарлары холестериндән тәмизләјир. Бунун сајәсиндә организм авокадонун тәркибиндә олан лүтеини идеал шәкилдә мәнимсәјир. Бу маддә ҝөзүн сағламлығыны дәстәкләмәјә вә аһыл јашда ҝөрмә габилијјәтини јахшылашдырмаға гадирдир.

20. Тумлар

Јағ туршуларынын даһа бир мәнбәји вә расион үчүн дәјәрли компонент тумлардыр. Балгабаг вә ҝүнәбахан тумларындан аз мигдарда истифадә дамарлары тәмизләјир, депрессијадан мүдафиә едир вә сәрбәст радикаллары блоклајараг, инсанын ҝәнҹ галмасына шәраит јарадыр.

95 дәфә бахылыб
Лоадинҝ ...
Nur-Az Xeber
Go to TOP