Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
19 Октјабр 2013

Гачгын јатагханасындан дәһшәтли мәнзәрәләр

"Ермәни көпәјоғлунун бизә едә билмәдијини едибләр бизә"

Бинәгәди рајонунда јерләшән Даш базарынын јахынлығында бир јатагхана вар. Үнваныны сорушдугда, еләҹә, “Бинәгәди, ДСК 4-үн бинасы” дејирләр. Бу бина һеч дә јатагхана адына тикилмәјибмиш.

Хатирәләрин әсири оланда

Сакинләри Дағлыг Гарабағдан вә ишғал олунмуш әтраф рајонлардан олан бу јатагхананын мискин ҝөркәми елә илк бахышдан диггәти чәкир. Буранын сакинләри ҝөјдә Аллаһын, јердә исә әлагәдар тәшкилатларын јадындан чыхмыш кими ҝөрүнүр. Инсанларын сифәтиндә бурдан чыха билмәмәјин хофу јашаныр. Талејини, һәјатыны бу ҹәһәннәм әзабында чүрүдәнләрдә санки бурадан гуртулмаг јолуну арамаг үчүн нә һеј галыб, нә һәвәс. Онлар хатирәләринин әсири оланда хошбәхт ҝөрүнүрдүләр. Һәр һалда, аҹынаҹаглы һәјат јашајан бу инсанлар өтәнләрә, мүһарибәдән габагкы ҝүнләрә гајыданда сифәтләриндә ани дә олса хош бир тәәссүрат ојаныр.

Ҝүҹлү јағышын Бакыны ифлиҹ вәзијјәтә салдығы бир заманда, сујун ајдынлыг ҝәтирмәдијинин бу јатагханада бир даһа шаһиди олдуг. Јағыш сују јатагхананын дар дәһлизиндәки чухурларда һәлә дә варды. Елә отагларда да…

 Јенә һардан јада дүшдүк

Јатагхана сакинләри мәктәбли ушагларыны гуҹагларында палчыгдан вә леһмәли сулардан горујараг мәктәбә јола салыр. Һәјәтдә јашлы бир гадынла сөһбәт етмәк ҹәһдимиз әввәлҹә баш тутмур: “Јенә һардан јадыныза дүшдүк, инди нә истәјирсиз? Имза дедиз, вердик, адамы нечә дәфә алдатмаг олар?”

Гадына, онларын јашам тәрзи илә марагланмаға ҝәлдијимизи дејирик. Һирс-һиккәсинин үстүнә бир гәдәр су чиләнир: “Нә билим, а бала, бура чохлу голтуғу папгалы, әли гәләм-дәфтәрли ҝәлир, һамысы да бизи бармагларына долајыб ҝедир”.

Адыны сорушурам. “Адым нәјинә лазымдыр? Ҹәбрајылын Даш Вејсәлли кәндиндәнәм. Бурада өләҹәјик, јәгин. Гачгынком да бизи сајмыр. Һеч өзүмүзүн, рајонумузун рәһбәрләри бизи адам јеринә гојмур, онда галмыш Бакынын јекә адамлары, һеч сиз дә дедијимизи јазмазсыз, бала, билирәм. Өзү дә сизи гынамыра һа…”

Сакинләр башымыза топлашыр.

Ермәниләрин едә билмәдијини…

“Сизин кимиләри чох ҝөрмүшүк. Ермәни көпәјоғлунун бизә едә билмәдијини едибләр бизә. Бурда адам јашајар? Президент, Аллаһ өмүр вермиш, гачгына ев тикир, ора да бабат имканы олан гачгынлар көчүр, бизә гоз габығы да дүшмүр”, – орта јашлы, ҝөзләри чухура дүшмүш, үзү түклү, овурдлары батыг киши сигаретини сүмүрәрәк дејир вә әлини јелләјиб узаглашыр.

Өлмәмәк үчүн мүбаризә апарырыг

Јатагхананын сакини, мәҹбури көчкүн Сәдагәт Аббасова: “22 илдир бурада јашајырам. Һәлә дә бизимлә марагланан јохдур. Јатагхананын һәр тәрәфи дамыр. Дәфәләрлә Гачгынкома мүраҹиәт етсәк дә, хејри олмајыб. Дејирләр, биз сизә нә көмәклик едәк ки, бу бина Комитәнин нәздиндә дејил”.

Шуша гачгыны олан Һәсрәт ханым Әлијева да бизимлә сөһбәтиндә: “Јатагхана  Комитәнин олмадығына ҝөрә гејдијјата да дүшә билмирик, - деди. - Саһә һәкиминә мүраҹиәт едирик, елә бил, даша-гајаја дејирсән сөзүнү, гулаг асырлар, амма һеч бир јардым етмирләр. Иш јерим јохду. Бу вәзијјәтдә, јохсуллуг ичиндә бу јатагханада галмаг мәҹбуријјәтиндәјәм. Јағыш јаған кими су бинанын ичинә долдуғундан бүтүн кабелләр гысагапанма верир. Ҝүнләрлә гаранлыгда отуруруг. Бурада јашамырыг ки, садәҹә өлмәмәк үчүн мүбаризә апарырыг”.

Јалгыз гадынын тојуг тәскинлији

Дәһлиздә ики тојуг ҝөрүнүр. Елә бил бит вуруб...

”Мәнимдир. Ики тојуг сахлајырам, дүздү, јер јохдур, дејәҹәкләр ки, буну нијә сахлајырсан, амма инанын, тәк гадынам, бу тојугларла тәскинлик тапырам”. Бу да Һәсрәт ханымын сөзләридир.

 Адамда сифәт олар да

 Ағдамын Баш Гарвәндиндән олан, адынын чәкилмәсини истәмәјән мәҹбури көчкүн:

- Парламент сечкиләри вахты, Ағдамын һансыса сечки даирәсиндән намизәдлијини ирәли сүрән индики депутатлардан бири ҝәлиб вәтәндашларла ҝөрүшүб деди ки, сизә јашамаг үчүн бүтүн имканлары јарадаҹам. Вәтәндашлары алдадыб сәс јығдылар. Һеч ким һеч нә етмәди. Сујумуз бәрбад һалдадыр. Бизи аддымбашы алдадырлар. Һәјасызлыг едирләр. Адамда сифәт олар да..”

Депутатын адыны сорушурам.

- Гој отурмушуг јеримиздә... Бизи зибилә салма, - дејир.

Гачгынкомдан рүшвәт истәјирләр

- Һеч бир идарә бурада гачгынларын јашадығыны веҹинә алмыр. Һазырда биз атылмыш, тәркедилмиш бир һәјат сүрүрүк. Мән мүһарибә вахты ики шәһид вермишәм. Амма бу ҝүнкү ҝүндә дөвләтим мәнә һеч бир көмәк етмир. Дәфәләрлә олуб ки, бура телеканаллардан чәкилишә ҝәлибләр. Амма һеч бири ефирә верилмәјиб. “İч Хәбәр”дән чәкилән кадрлар исә һансыса јолла “итирилиб”. Гачгынкома гејдијјата дүшмәк үчүн мүраҹиәт едирәм, дејирләр ки, 600-700 манат пул ҝәтир, сәни гедијјата салым. Мәним имканым олса, нијә бурда галырдым?!

Бурада ермәни јохдур ахы...

 Ағдам гачгыны олан Зејналов Меһбалы 5 ушагла дар бир отагда мәскунлашыб.

- Бахын, ҝөрүн бурда јашамаг олар? Тәсәввүр един, бир отагда ата, ана, гајыната, ҝәлин, оғул-ушаг јерләшиб. Бизим јемәк отағымыз да бурады, јатаг отағымыз да. Ијирми биринҹи әсрдә, нефт вә милјонлар өлкәсиндә бу шәраитдә јашамаг аҹынаҹалы дејил е, тамам башга шејди, сөз тапмаг олур һа дејәсән,- дејиб, бинанын алтында олан гамышлығы ҝөстәрир: - Бу гамышлыға бир бахын. Бакы шәһәриндә бу ҹүр гамышлығын олмасы ҝүлмәлидир. Бизим депутатлар һара бахыр? Һара бахыр бизим назирләр? Биабрчылыгдыр... Бизи ермәниләр гачгын салыб, амма... амма бурада ермәни јохдур ахы. Нијә бизи өз милләтимиз бу ҝүнә салыр?

 Ветеранлыг ады үчүн 700 манат

Ағдамдан олан Елшән Јунус оғлу Фәрһадов да доланышығын чәтинлијиндән, онлара олан һагсызлыгдан, илләрлә дөјүшдүјүндән вә мүһарибә ветераны ады ала билмәмәсиндән сөз ачды:

- Һәрби билетими алыблар, гајтармырлар. Мәнә ветеран ады вермәк үчүн 700 манат пул истәјирләр... Али Баш Командан әмр версин, ҝедәк харабамызы алаг, орда өләк.

 Ушаг канализасијаја дүшүб өлдү

Јатагхананын зирзәмиси канализасија вә гурунт сулары илә долуб. Јахына дүшмәк белә олмур. Ағҹаганадлар, мығмығалар һавада, гурбағалар ҝөлмәчәнин ичиндә үрәк буландырыр. Үфунәт ијиндән јахын дүшмәк белә олмур.

- 2 ил бундан өнҹә көрпә ушаглардан бири зирзәмидә канализасијаја дүшдү, боғулуб өлдү. Хиласедиҹиләр ҝәлди, ушағы зирзәмидәки бу чиркабдан чыхараркән өзләри дә илишиб галдылар, ордан чыха билмәдиләр, бу дәфә ҹамаат онлара јардымчы олду. Һәтта чәкилиш дә етдиләр, амма ефирә вермәдиләр.

Зирзәминин чәкилишләр етмәк ҹәһдимиз баш тутмады. Ора ҝирмәк мүмкүн дејилди.

Â О бириләрин тајы

 Јатагханадан ајрылырыг. Архамызҹа дејилән сөзләр һәлә дә гулағымыздадыр:

- Бунлар да о бириләринин тајы олаҹаг. Ҝәлдиләр, ҝетдиләр...





Ахар.аз

3215 дәфә бахылыб
Лоадинҝ ...
Nur-Az Xeber
Go to TOP